Soms lijkt het alsof we in België in de schaduw blijven staan van buurlanden Nederland en Duitsland wanneer het draait om duurzame mode-ontwikkelingen. Maar vergis je niet, want Belgisch talent werkt in die schaduw heel erg hard aan innovaties die internationaal de aandacht trekken. Zo mogen we de meest revolutionaire jeans op onze naam schrijven dankzij HNST, is het Belgisch team van Resortecs druk bezig aan een oplosbare draad die van recycleren een eitje maakt en kunnen we vanaf nu ook in de winkelstraten recht op ons duurzame doel afgaan dankzij online platform COSH.

COSH? COnscious SHopping. Probeer het zelf uit via Cosh.eco.

Belgische bescheidenheid siert ons. Toch verdient de vrouw achter COSH het om in de spotlight te staan. Niki de Schryver heeft tonnen ervaring in de kleding- en retailsector en bijt zich al jaren vast in de wereld van duurzame mode. Al van kindsbeen af interesseert ze zich voor textiel. 'Mijn moeder had een brei-atelier, dus ik ben vrij letterlijk opgegroeid tussen de stoffen', klinkt het. 'Ook als tiener bleef ik geboeid door hoe kleding gemaakt wordt. Toen ik moest kiezen voor een studie, kwam ik dan ook terecht bij modetechnologie.' Enkele jaren later heeft de onderneemster ook een Vlerick diploma management op zak en zet ze haar kennis in voor verschillende projecten, zoals het pionierslabel Honest By van Bruno Pieters, het internationale Nehera Prague en het duurzame sportmerk Pure by Luce.

Waarom is het belangrijk dat we kiezen voor ecologisch en ethisch geproduceerde merken en waarom is dat zo moeilijk voor veel mensen?

Niki de Schryver: Als je kijkt naar de enorme impact die de mode-industrie heeft op het milieu en het welzijn van de textielarbeiders, is het duidelijk dat we het anders moeten aanpakken. Het Aralmeer op de grens van Kazachstan en Oezbekistan is een tragisch voorbeeld. Door de katoenproductie in die streek zit er geen druppel water meer in. Dat heeft uiteraard een immense impact op de lokale bevolking. Er wonen heel veel vissersfamilies, die nu geen job en dus geen inkomen meer hebben. Wat is er overgebleven? Een witte vlakte met pesticiden die al tot Groenland als Japan zijn gewaaid. Dit is maar één van de talloze rampen die rechtstreeks veroorzaakt zijn door de mode-industrie. Wie zijn wij, dat wij dit toestaan omdat we een mooi kledingstuk willen?

Niki de Schryver © GF

Veel consumenten weten dat er milieuproblemen zijn of dat textielarbeiders in het Zuiden in onmenselijke omstandigheden moeten werken. Welke merken dan wél te vertrouwen zijn, is informatie die minder gemakkelijk te verkrijgen is. Het is begrijpelijk dat consumenten niet exact weten wat de verschillende certificaten willen zeggen en of die überhaupt te vertrouwen zijn. Duurzaamheid is zo'n breed containerbegrip dat ook de meest bewuste consumenten geen experts kunnen zijn die elk probleem tot in het detail hebben onderzocht.

Met COSH! bieden we de informatie over merken daarom op een behapbare en duidelijke manier aan. Zo kan je terug het bos door de bomen zien.

Veel mensen zijn zich bewust van de noodzaak om duurzamer te leven, maar trekken die visie nog niet door in hun mode-aankopen

Je was business developer bij Honest By van ontwerper Bruno Pieters, het eerste modelabel dat voor honderd procent transparant communiceerde en in 2018 de boeken sloot. Wat pikte je op van deze ervaring?

Toen Bruno Pieters me vroeg me om het duurzame label Honest By voor hem op te starten, greep ik die kans met beide handen. Ik deed veel research en leerde veel bij over duurzame en transparante businessmodellen in de mode. Het werd me vooral duidelijk dat de voorbereiding van een collectie heel belangrijk is. Door een goede planning en duidelijke communicatie zorg je dat er zo min mogelijk misloopt bij de productie en is er minder kans dat de werknemers oneerlijk worden behandeld door verhoogde last minute werkdruk. Er gebeuren minder fouten, je hebt minder afval en minder mensen die met de vinger naar elkaar wijzen wanneer er toch iets misloopt.

Na je werk voor Bruno Pieters belandde je in de wereld van e-commerce en retail. Hoe ben je uiteindelijk op het idee van COSH! gekomen?

Mijn hart bloedde, ik wilde opnieuw de modesector verduurzamen. Ik ben naar Hack Belgium getrokken om te onderzoeken hoe ik dat doel kon verwezenlijken. Daar hebben Jasmien Wynants en Veerle Spaepen me de tip gegeven om met Loes Vandekerckhove van het duurzame sportmerk Pure by Luce te gaan praten. Zo heb ik de kans gekregen om de productieketen voor haar crowdfundingcollectie onder handen te nemen en kon ik me weer helemaal smijten in de wereld van de eerlijke mode. Tijdens Hack Belgium deed ik ook een enquête bij de aanwezigen over duurzaamheid. Wat bleek? Veel mensen zijn zich bewust van de noodzaak om duurzamer te leven, maar trekken die visie nog niet door in hun mode-aankopen. Daar zat dus een probleem waar ik m'n tanden in wilde zetten.

© COSH!

Hoe heb je het concreet aangepakt?

Van in het begin hebben we het lean startup-gewijs aangepakt, wat wil zeggen dat we steeds aftoetsten bij ons doelpubliek wat er precies nodig is en hoe de consument denkt over bewuste mode. Het heeft geen zin om iets te lanceren waar niemand op zit te wachten. Dat is de reden waarom COSH! zich in eerste instantie focust op fysieke winkels. Uit een bevraging bleek immers dat tachtig procent van ons doelpubliek shopt in de winkelstraten en dus niet online. Onze tool moet daarom een gerichte oplossing bieden voor mensen die op zoek zijn naar duurzame mode bij de retailers in het straatbeeld. En dat is precies wat we ontwikkeld hebben: een online platform waar je via desktop, smartphone en tablet op kunt inloggen en een route uitstippelen om langs de adresjes te passeren waar ze duurzame merken aanbieden.

Veel mensen denken dat er geen duurzame mode beschikbaar is binnen hun specifieke wensen. Die drempel willen wij wegwerken

Een grote drempel, leerden we uit onderzoek, is stijl en budget. Veel mensen denken dat er geen duurzame mode beschikbaar is binnen hun specifieke wensen. Die drempel willen wij wegwerken en de COSH-gebruikers tonen dat er heel veel soorten winkels zijn, in allerlei verschillende stijlen en prijscategorieën, waar ze terecht kunnen. De informatie op Cosh.eco is helder en makkelijk te interpreteren.

Op welke manier zijn jullie anders dan gelijkaardige initiatieven?

Het belangrijkste verschil is dat we bij COSH! proberen verder te kijken dan wat merken en winkels over zichzelf communiceren. Transparante communicatie wordt vaak als belangrijkste criterium gezien bij rating tools van duurzame mode. Dat is ergens logisch, want transparantie is super belangrijk. Toch is het niet zaligmakend. Ten eerste is niet alles wat merken in hun rapportering zeggen ook helemaal waar en ten tweede zijn er ook merken die nog geen middelen hebben om zo'n dossier te publiceren, maar wel duurzaam produceren. We proberen met COSH! dus een genuanceerder beeld te brengen. We hebben onderzocht of het klopt wat de merken schrijven door gerichte vragen te stellen en fact checks te doen. Zo staren we ons ook niet blind op certificaten, maar trekken we ook de cijfers na. Bij kleinere merken zorgt dat soms voor wat meer onderzoekswerk, maar het is belangrijk om ook deze kleine spelers een hart onder de riem te steken.

© COSH!

Op COSH! delen we geen rating met een letter of cijfer uit, zoals je soms ziet bij andere ranking websites. In de plaats daarvan zetten we met duidelijke iconen de sterktes van de merken in de verf. Als consument kan je heel specifiek kiezen welke duurzame eigenschappen voor jou prioritair zijn. Als er bedenkingen of werkpunten zijn, vermelden we die uiteraard ook. We communiceren open en eerlijk.

En hoe geraken jullie aan de fondsen die hiervoor nodig zijn?

COSH! ontving het projectenfonds 'Duurzame Stad' van Stad Antwerpen. Voorts vragen we geen geld aan merken om opgenomen te worden op COSH!, maar kunnen retailers die duurzame merken verkopen wel lidgeld betalen . Afhankelijk van hun abonnement kunnen ze drie of vijf merken uit hun aanbod laten raten door ons. We doen dus een analyse van merken die in de winkels verkocht worden. Zo kunnen we hopelijk zo veel mogelijk merken onder de loep nemen en uitlichten op ons platform.

Als je echt iets nieuws nodig hebt of je bent als consument niet klaar om enkel tweedehands te kopen, is COSH een van de oplossingen in de schakel om bewust te consumeren

Tussen de shops die lid zijn en inkomsten genereren zitten retailers die zichzelf als pioniers positioneren en wiens aanbod negentig tot honderd procent duurzaam is. Maar even goed sluiten er winkels aan die zichzelf niet in de markt zetten als duurzaam. Dat is leuk, want hoe meer mensen ook duurzame merken kopen in dit soort shops, hoe meer duurzame merken ze in hun aanbod zullen opnemen. Zo werkt de economie nu eenmaal: wat de consument koopt, biedt een winkel aan.

Is de meest duurzame manier om met mode om te gaan niet zo min mogelijk nieuwe kleding kopen? Hoe rijm je dit met COSH?

We willen duurzaam consumeren promoten en daar hoort consuminderen zeker bij. Onze filosofie luidt: minder, maar beter. Als je echt iets nieuws nodig hebt of je bent als consument niet klaar om enkel tweedehands te kopen, is COSH een van de oplossingen in de schakel om bewust te consumeren.

In de toekomst willen we ook adressen toevoegen waar je tweedehandskleding kunt vinden. Ook kledingbibliotheken kunnen zich inschrijven bij COSH. We beschouwen de lancering met het huidige aanbod als fase één. In de toekomst blijven we nieuwe merken en winkels toevoegen en consumenten informeren over wat er mogelijk is. De duurzame modesector blijft immers groeien, en dat is heel goed nieuws.

Hoe pak je het aan?

Je logt in op Cosh.eco en maakt een routeplanner om duurzaam te gaan winkelen in een bepaalde stad. Voor de lancering wordt er gefocust op Antwerpen, maar er zijn ook in Leuven en Gent als retailers aangesloten. Er zijn verschillende opties om je zoektocht naar duurzame adresjes aan te pakken. Kijk op de kaart en kies locatiegebonden welke winkels op je route moeten voorkomen of selecteer via filters naar wat je precies op zoek bent: mannen- of vrouwenmode, welke prijscategorie je voorkeur heeft, wat je persoonlijke stijl is en wat voor soort kleding je wil kopen. Bij iedere winkel ontdek je welke eerlijke merken ze aanbieden en welke duurzame eigenschappen die merken precies bezitten.