Nog tot het einde van dit jaar zit Estland de Raad van de Europese Unie (EU) voor. Met Estland aan het roer van dit roterend voorzitterschap hoopt de kleine Baltische staat de EU wegwijs te maken in de digitale vernieuwingen waar Estland zo bekend voor staat. Voor de Est is de digitalisering van de maatschappij geen vreemd of nieuw begrip. Zo krijgt elk pasgeboren kind er automatisch een e-mailadres van de staat toegekend, wat de bureaucratie een hoop papierwerk bespaart. Ander centraal punt is de omgang met Rusland. Als oud-Sovjetland en huidige buur van het Rusland van Vladimir Poetin is Estland een strategisch belangrijk land voor de EU.

Maar het Estse voorzitterschap is veel meer dan digitalisering en Rusland. Estland kent ook een lange en rijkgevulde culturele geschiedenis. Onder impuls van enkele culturele centra krijgen we hier bij ons de kans om kennis te maken met die Estse cultuur. Daarin speelt muziek een cruciale rol. Want muziek is veel meer dan een hobby of een hoogstaand tijdverdrijf voor de meeste Esten. Muziek is zodanig vervlochten met het landje dat het zelfs zijn onafhankelijkheid van de Sovjet-Unie in 1991 (deels) te danken heeft aan de volksmuziek.

Doedelzak van zeehondendarmen

Net zoals overal ter wereld zijn er allerlei populaire muziekgenres te horen op de Estse radiostations. Ed Sheeran, Béyonce of Coldplay: je hoort ze allemaal passeren. Toch dragen de Esten hun typische folkloristische muziek nog steeds een warm hart toe. 'Heel veel jonge mensen spelen folkinstrumenten in Estland', zegt Tanel Veeremaa.

En hij kan het weten. Als directeur van het Museum voor Theater en Muziek in de hoofdstad Tallinn komt hij dagelijks in contact met talloze jongelui die hun culturele geschiedenis de rug weigeren toe te keren. Ter gelegenheid van het EU-voorzitterschap werkt hij mee aan een interactieve tentoonstelling, van traditionele muziekinstrumenten in Brussel, toepasselijk genaamd Alive!. Van 19 oktober tot halfweg april 2018 kan het grote publiek kennis maken met allerlei eeuwenoude instrumenten in het Muziekinstrumentenmuseum. Vooral een doedelzak gemaakt van zeehondendarmen zal veel bezoekers in het oog springen.

Ontdek de eeuwenoude Estse muziek in België

© Reuters

Volgens de Esten is hun traditie met andere woorden nog springlevend. Levend bewijs van die stelling is de zangeres Maarja Nuut. Haar muziek combineert het beste van twee werelden: zowel de oude Estse klanken als moderne elektronica sijpelen door in haar werk. Op 19 oktober treedt ze op in BOZAR te Brussel.

Voor wie de fusie met hedendaagse muziek een stap te ver is, kan op 24 november dan weer terecht in muziekcentrum AMUZ in Antwerpen. Daar zullen de vrouwen van Kuldatsäuk traditionele Estse liederen zingen. Het Belgische kamerkoor Aquariuszal hen hierbij vergezellen. Maar Estland stuurt niet alleen zijn folkmuziek. Ook de wereldberoemde dirigent Paavo Järvi komt naar de hoofdstad van Europa. Op 10 december zal hij samen met zijn Deutsche Kammerphilharmonie Bremen in BOZAR de tonen van onder meer Wagner er Schubert laten klinken.

Het moge dus geweten zijn dat er in Estland geen tekort is aan goede musici. De Est krijgt de liefde voor muziek dan ook met de paplepel ingegeven. Niet voor niks staat de onafhankelijkheid van de communistische Sovjet-Unie bekend als de Zingende Revolutie. Het vijfjaarlijkse Zangfeest in Tallinn was essentieel in het vreedzaam verzet tegen de Sovjetoverheersing, die van 1944 tot 1991 duurde.

En nog steeds is het festival een hoogtepunt voor het Baltische landje. Het evenement, waar tienduizenden zangers typische Estse liederen ten tonele brengen in openlucht, wordt door de UNESCO trouwens aangeduid als cultureel erfgoed. Een stukje van dat erfgoed zal dus nog tot het einde van 2017 te bewonderen zijn in België.